دشمن ابدی بسته بندی فست فود ؛ PFAS

اگر تمام وعده‌های غذایی روزانه‌تان فست فود ها هستند و عقیده دارید غذای خانگی به زحمت پختنش نمی‌ارزد و سالاد و سبزیجات هم مزه کاغذ می‌دهند بهتر است این مقاله را بخوانید تا شاید تغییر مثبتی در برنامه غذایی خود بدهید. اول از همه باید برای ما روشن شود که PFAS چیست و چرا اهمیت دارد؟

معرفی PFAS

PFAS مخفف مواد پلی‌ فلوروآلکیلی و پرفلوروآلکیلی است که گروهی از مواد شیمیایی مصنوعی پایدار هستند. این مواد به دلیل مقاومت بالا در برابر آب، چربی و حرارت، در بسیاری از محصولات مصرفی مثل ظروف نچسب، بسته بندی های غذایی، لباس‌های ضدآب، فرش‌های مقاوم در برابر لکه و حتی کف‌های آتش‌نشانی استفاده می‌شوند. مشکل اصلی PFAS این است که در محیط‌ زیست و بدن انسان تجزیه نمی‌شوند و به همین دلیل به «مواد شیمیایی ابدی» معروف هستند.

رستوران های زنجیره‌ ای بزرگی مثل مک دونالد ، KFC و استارباکس در کشورهایی که مقررات سخت‌گیرانه‌ای برای مواد شیمیایی سمی دارند، از بسته بندی های بدون PFAS استفاده می‌کنند. اما در کشورهایی با محدودیت‌های کمتر، از جمله ایالات متحده، همچنان از بسته بندی های حاوی PFAS استفاده می‌شود. چرا در رستوران های فست فود آمریکا استفاده از PFAS مجاز است، اما در اروپا ممنوع؟ با طرح اول همراه باشید تا بررسی کنیم که کدام رستوران ها از PFAS استفاده می‌کنند و چطور می‌توانیم از این مواد شیمیایی مضر در غذا دوری کنیم.

ما تولید کننده بسته بندی های بهداشتی با سیب سلامت هستیم ! از جعبه بسته بندی فست فود ما دیدن کنید

چرا از PFAS در بسته بندی فست فود استفاده می‌شود؟

مواد پرفلوروآلکیل و پلی‌فلوروآلکیل (PFAS) دهه‌هاست که در صنعت فست فود استفاده می‌شوند تا از نفوذ حرارت، چربی و روغن به بسته بندی جلوگیری کنند و مانع نشت آن‌ها شوند. هرچند این ویژگی احتمالا باب میل مشتریان است، اما اثرات نامطلوبی بر غذا دارد. PFAS موجود در بسته بندی می‌تواند به غذاها نفوذ کند و سپس وارد بدن ما شود. بدتر اینکه گرم شدن این مواد خطر آلودگی را افزایش می‌دهد و کدام مشتری است که به یک ساندویچ همبرگر داغ در بسته بندی خوش آب و رنگش دست رد بزند؟

مصرف مداوم فست فودهای آلوده به PFAS مشکلات زیادی به دنبال دارد. سرطان، ناباروری،‌ ایجاد اختلال در رشد کودکان از عوارض نگران کننده‌ای است که باعث شده شرکت‌های زیادی به استفاده از بسته بندی فاقد PFAS روی بیاورند. با این حال، شرکت‌های بزرگ فقط زمانی از بسته بندی های بی‌ضرر استفاده می‌کنند که از لحاظ قانونی تحت فشار قرار گرفته باشند. بیایید نگاهی دقیق‌تر به یک مطالعه جدید درباره PFAS در بسته بندی های فست فود در سراسر جهان بیندازیم.

پیش به سوی ممنوعیت PFAS در بسته بندی های غذایی

خوب است که شاهد بروز تغییراتی علیه استفاده از مواد شیمیایی ابدی هستیم اما جای نگرانی است که این حرکت مهم در همه دنیا اتفاق نمی‌افتد. با توجه به مطالعات اخیری که انجام شده رستوران هایی هستند که تا وقتی چکمه قانون را روی گردنشان حس نکنند تغییری در بسته بندی فست فود و بسته بندی مواد غذایی خود نمی‌دهند. از زمانی که اتحادیه اروپا اقدامات مختلفی برای محدود کردن استفاده از PFAS در بسته بندی های غذایی را اجرا کرده است بسیاری از رستوران های زنجیره ای محبوب به بسته بندی های فاقد مواد مضر روی آورده‌اند.

برای حفظ سلامت عمومی و محیط ‌زیست، برخی از ایالت‌ها و خرده‌فروشان اقدامات پیشگیرانه‌ای در این زمینه انجام داده‌اند. ایالت واشنگتن در سال ۲۰۱۸ با تصویب اولین مقررات ایالتی برای محدود کردن استفاده از PFAS در بسته بندی های غذایی کاغذی، تاریخ‌ساز شد. این اقدام باعث شد که موجی از شرکت‌ها به استفاده از جایگزین‌های بدون PFAS روی بیاورند.

رستوران های زنجیره‌ای مشهور در ایالات متحده، مثل  Panera Bread، Chipotle، McDonald’s  و  Wendy’s، تعهد داده‌اند PFAS را از بسته بندی هایشان حذف کنند. علاوه بر این، بسیاری از فروشگاه‌های مواد غذایی نیز برنامه‌هایی برای کاهش میزان PFAS در بسته بندی های غذایی ارائه کرده‌اند. همچنین، ایالت‌هایی مثل کالیفرنیا، کلرادو، کنتیکت، مین، مریلند، مینه‌سوتا، نیویورک و ورمونت قوانینی را برای ممنوعیت PFAS در بسته بندی های غذایی تصویب کرده‌اند، در حالی که شهرهایی چون سان‌فرانسیسکو و برکلی مدت زیادی است که ممنوعیت‌های کل گروه PFAS را اجرا کرده‌اند.

تلاش‌های جمعی ایالت‌های مختلف و کسب و کارها امید به تنظیم هر چه زودتر قوانینی مربوط به PFSA را برای حفظ سلامت انسان و محیط زیست بیشتر می‌کند.

مقاله مرتبط بخوانید : جعبه سوشی بهترین شیوه‌ برای سرو غذاهای دریایی به صورت بیرون‌ بر

آیا در بسته بندی های غذایی رستوران های فست فود PFAS وجود دارد؟

شبکه بین‌المللی حذف آلاینده‌ها (IPEN) 119 نمونه‌های بسته بندی غذایی را از 17 کشور مختلف مورد بررسی قرار داد. نتایج نشان داد که 64 بسته بندی، معادل 54 درصد از نمونه‌ها، حاوی PFAS بودند!

این مطالعه تکان‌دهنده نمونه‌ای از عدم هماهنگی در شیوه‌های اجرایی را نشان داد. برای مثال، در دانمارک که استفاده از PFAS محدود شده است، بسته بندی همبرگر مک دونالد فاقد هرگونه پوشش عمدی از PFAS بود. اما همان بسته بندی در آلمان و جمهوری چک (کشورهایی که چنین قوانینی ندارند) حاوی PFAS بود. شرکت‌هایی که از PFAS استفاده می‌کنند حاضر نشدند به این سوال پاسخ دهند که چرا با وجود جایگزین‌های مناسب همچنان از این ماده شیمیایی استفاده می‌کنند. عدم شفافیت آن‌ها بسیار نگران کننده است.

کدام رستوران های فست فود از بسته بندی های حاوی PFAS استفاده می‌کنند؟

امریکا نیز مثل آلمان و جمهوری چک مقررات سخت‌گیرانه‌ای در مورد PFAS در بسته بندی های غذایی ندارد. بنابراین به احتمال زیاد بسته بندی هایی که در کشورهای دیگر دارای سطح بالای PFAS بودند، در ایالات متحده نیز همین مشکل را خواهند داشت. رستوران های فست فودی که بسته بندی های آن‌ها حاوی میزان بالایی از PFAS بوده است، شامل موارد زیر می‌شوند:

مک دونالد

KFC

برگر کینگ

ساب‌وی

استارباکس

دانکین دوناتز

جولی تایم

دکتر جیتکا استراکووا، محقق اصلی این مطالعه، درباره قرار گرفتن در معرض PFAS از طریق بسته بندی های فست فود ابراز نگرانی کرده است، به‌ویژه با توجه به محبوبیت بالای فست فود در میان جوانان. او توصیه کرد که مردم باید مصرف فست فود را کاهش داده و بیشتر غذاهای خانگی سالم مصرف کنند.

چرا شرکت‌های مشهور در هر کشور بسته بندی متفاوتی دارند؟

برخی از رستوران های فست فود در بعضی کشورها از بسته بندی های حاوی PFAS استفاده می‌کنند، در حالی که در کشورهای دیگر از بسته بندی های بدون PFAS بهره می‌برند. این تفاوت‌ها به دلیل مقررات متغیر و دلایل عملیاتی رخ می‌دهد. بسیاری از شرکت‌ها مواد بسته بندی را به‌صورت عمده سفارش می‌دهند. بنابراین، ممکن است این مواد در انبار آن‌ها موجود باشد و تا زمانی که تمام نشوند، از آن‌ها استفاده می‌کنند.

در نتیجه، رستوران های فست فود ممکن است در کشورهایی که مقررات سخت‌گیرانه‌ای ندارند، از بسته بندی های حاوی PFAS استفاده کنند. این تفاوت به شرکت‌ها اجازه می‌دهد که در مناطقی که استفاده از PFAS مجاز است، همچنان از آن‌ها استفاده کنند تا در هزینه‌ها صرفه‌جویی کرده و از دردسر تغییر بسته بندی برای بازارهای مختلف جلوگیری کنند. همچنین، یافتن جایگزین‌هایی که عملکرد مشابهی در دفع چربی و آب داشته باشند، ممکن است چالش‌برانگیز باشد، هزینه بالاتری داشته باشد یا نیازمند تغییرات در فرآیند تولید باشد.

به همین دلیل، برخی از شرکت‌ها همچنان از بسته بندی های حاوی PFAS در مناطقی که مجاز است، استفاده می‌کنند تا هزینه‌ها را کاهش داده و یکپارچگی زنجیره تامین خود را حفظ کنند. در حالی که این تصمیم در کوتاه‌مدت به سود کسب‌وکار آن‌هاست، اما نگرانی‌هایی درباره تفاوت در استانداردهای ایمنی و تاثیرات زیست‌محیطی در مناطق مختلف برای مشتریان آگاه ایجاد می‌کند که در دراز مدت ممکن است به خدشه‌دار شدن برند و ریزش مشتری منجر شود.

مقاله مرتبط بخوانید : دلبستگی به جعبه برگر کرافت

فیبر قالبی یک جایگزین مناسب برای بسته بندی فست فود

چطور می‌شود یک وعده غذایی سالم و مغذی را بدون استفاده از PFAS بسته بندی کرد؟ پاسخ انتخاب مواد مناسب است. یکی از جایگزین‌‌های جعبه های حاوی مواد مضر، بسته بندی های فیبر قالبی است. این مواد از کاغذ بازیافتی یا الیاف گیاهی مثل باگاس نیشکر و بامبو ساخته می‌شوند. این بسته بندی های سازگار با محیط‌زیست با ترکیب آب و خمیر کاغذ تولید می‌شوند. این روش باعث می‌شود که مواد تجدیدپذیر به کاسه‌ها، بشقاب‌ها و جعبه های غذایی تبدیل شوند که درست مشابه بسته بندی های دارای PFAS، مقاوم و کاربردی هستند. مزایای اصلی بسته بندی های فیبر قالبی شامل استفاده از مواد تجدیدپذیر، قابلیت تجزیه‌پذیری خود بسته بندی، امکان سفارشی‌سازی و ویژگی‌های محافظتی بالا است.

با این حال، مطالعه اخیر درباره PFAS در بسته بندی های غذایی نشان داد که بالاترین میزان PFAS در محصولاتی یافت شد که به‌عنوان «زیست‌تخریب‌پذیر» یا «قابل کمپوست» تبلیغ شده بودند. این یافته نشان می‌دهد که حتی با وجود مقررات، آزمایش محصولات ضروری است تا اطمینان حاصل شود که واقعا فاقد PFAS هستند.

تهیه بسته بندی از برگ نخل

شرکت‌هایی مثل  Arekapak از برگ‌های نخل خشک‌شده برای تولید بسته بندی های زیست‌تخریب‌پذیر و بدون مواد شیمیایی استفاده می‌کنند. این برگ‌ها بدون افزودن مواد شیمیایی و به‌طور طبیعی مقاوم، در برابر حرارت و سرما پایدار بوده و ضد آب هستند. با پردازش مناسب برگ‌های نخل، شرکت‌ها می‌توانند گزینه‌های بسته بندی پایدار را ارائه دهند که مطابق با تقاضای روزافزون برای راه‌حل‌های سازگار با محیط‌زیست است.

پروژه ZeroF، قهرمان محیط زیست

پروژه ZeroF که تحت حمایت اتحادیه اروپا است، در حال توسعه بسته بندی های غذایی ایمن‌تر با استفاده از مواد سازگار با محیط‌زیست است. این پروژه در حال کار بر روی پلیمرهای زیستی ساخته‌شده از گیاهان و پروتئین‌ها است که به‌عنوان لایه‌های محافظ در بسته بندی های غذایی به کار می‌روند. این پروژه همچنین در حال بررسی نانوسلولز است. این ماده گیاهی قابلیت مقاومت در برابر آب و چربی را دارد، بدون اینکه برای محیط‌زیست مضر باشد. مواد طبیعی دیگری مثل کیتوسان (مشتق‌شده از پوسته سخت‌پوستان) و واکس‌های گیاهی نیز مورد بررسی قرار گرفته‌اند. هدف این پروژه توسعه پوشش‌هایی است که بدون استفاده از مواد شیمیایی مضر، غذا را تازه و سالم نگه دارد.

واکنش صنعت فست فود به تحقیقات بسته بندی های غذایی حاوی PFAS

Restaurant Brands International (RBI)  که مالک برندهای برگر کینگ، پاپایز و تیم هورتونز است، در مارس ۲۰۲۲ تعهد بزرگی را برای حذف PFAS از بسته بندی های غذایی خود در سراسر جهان تا سال ۲۰۲۵ اعلام کرد. این تعهد شامل همکاری با تأمین‌کنندگان بسته بندی برای اطمینان از حذف PFAS از تمام محصولاتشان، حتی محتوای بازیافتی در برخی بسته بندی های کاغذی است.

به همین ترتیب، Yum Brands، شرکت مادر KFC و پیتزا هات، نیز اعلام کرده که تا سال ۲۰۲۵ تمام PFAS را از بسته بندی های خود حذف خواهد کرد. علاوه بر PFAS، این شرکت در حال حذف فتالات‌ها و BPA از بسته بندی هایش است که نشان‌دهنده تعهد گسترده‌تر به کاهش مواد شیمیایی مضر در محصولاتش است. تعهد این برندهای بزرگ فست فود می‌تواند به‌عنوان یک استاندارد صنعتی عمل کند و سایر شرکت‌ها را نیز به پیروی از آن ترغیب کند.

هرچند مهلت ۲۰۲۵ برای اجرای این تعهدات، به شرکت‌ها زمان می‌دهد تا به‌تدریج تغییر کنند اما بعضی از فعالان محیط زیست خواهان اجرای هرچه سریعتر آن هستند. باید واقع بین بود که دیوار چین یک شبه ساخته نشده و دستیابی به اهداف بزرگ زمان می‌برد. تغییر بسته بندی نیازمند زمان برای یافتن جایگزین مناسب برای حفظ کیفیت غذا، تغییر زنجیره تامین، آزمایش و اجرای بسته بندی جدید خواهد بود.