تابهحال به این موضوع فکر کردهاید که تقریبا به هرجایی که بروید در محاصره انواع و اقسام بسته بندی غذایی یک بار مصرف هستید؟ در کافه ها، رستوران ها، فست فود ها، در محل کار و حتی منزل همیشه با بسته بندی انواع محصولات روبرو میشوید که اکثر آنها مربوط به صنعت غذا هستند. بسته بندی غذا بیرون بر محصولاتی را شامل میشود که در رستوران، کترینگ و فست فود استفاده میشوند. ظروف فومی غذا، بشقابها، کاسهها، لیوانها، کارد و چنگال، زیر بشقابیها و سینیها هستند. این محصولات میتوانند از مواد مختلفی از جمله آلومینیوم، پلاستیک، کاغذ، رزینهای زیستی، چوب و بامبو ساخته شوند. با «طرح اول» همراه باشید تا کمی بیشتر درباره این عضو جدانشدنی زندگی مدرن بدانیم.
برای دیدن انواع بسته بندی غذا بیرون بر سری به دسته این محصول بزنید ما مدل های متنوعی از جعبه ها را برای رستوران و فست فود شما تولید کرده ایم .
بسته بندی بیرون بر چطور به وجود آمد؟
بشقاب کاغذی توسط صحاف آلمانی، هرمان هنشل، در لاکنوالده در سال ۱۸۶۷ اختراع شد. در سال ۱۹۰۸، ساموئل جی. کرومباین، مأمور بهداشت در ایالت کانزاس بود. او در قطار شاهد بود که یکی از بیمارانش که مبتلا به سل بود، از یک ملاقه و سطل آب مشترک استفاده میکرد تا آب بنوشد. بلافاصله پس از او، دختربچهای از همان ملاقه و سطل استفاده کرد. این اتفاق او را بر آن داشت تا جنبشی برای ممنوعیت استفاده از ظروف مشترک در اماکن عمومی راه بیاندازد. در همین راستا، لاورنس لوئلن و هیو مور، لیوان کاغذی یکبار مصرفی با نام «لیوان سلامت» اختراع کردند که بعدها به «دیکسی کاپ» تغییر نام داد.
پس از آن، استفاده از لیوانهای مخروطی یکبار مصرف رایج شد و سپس بشقابها و کاسههای یکبار مصرف، کارد و چنگال چوبی، و کاغذهای مخصوص بسته بندی غذا نیز وارد این تجارت شدند. تا دهه ۱۹۳۰، این محصولات به طور گسترده برای تغذیه مردان و زنانی که روی سدها، پلها و جادههای دورافتاده کار میکردند، استفاده میشد. در دهه ۱۹۴۰ نیز برای تغذیه کارگران کارخانههای نیروی دفاعی از این ظروف استفاده کردند.
پس از جنگ جهانی دوم، موادی مثل پلاستیک و فوم پلیاستایرن برای بسته بندی مواد غذایی معرفی شدند. ویژگیهای خاص این مواد (عایق بودن و وزن سبک) و توانایی شکلپذیری در ابعاد و فرمهای مختلف، انتخابهای بیشتری برای بسته بندی در اختیار اپراتورها و مصرفکنندگان قرار میداد.
بزرگترین تحول بسته بندی های یک بار مصرف در سال 1948 اتفاق افتاد. رستوران تازه تاسیس مک دونالد احتیاج داشت در نحوه گرداندن رستوران تجدید نظر کند. برای سرویسدهی بهتر به مشتریان لازم بود که شستشوی ظروف، استفاده از ماشین ظرفشویی و خدمات گارسون حذف شود. البته مشکلاتی مثل شکستگی یا به سرقت رفتن ظروف نیز در این تصمیم بیتاثیر نبود. شش ماه بعد، مک دونالد بازگشایی شد، تعدادی از آیتمهای منو حذف شده و غذاها بدون استفاده از لیوان، بشقاب یا کارد و چنگال سرو میشدند.

بسته بندی غذا و مسائل بهداشتی
استفاده از بسته بندی های یکبار مصرف راهی برای جلوگیری از انتقال بیماری از طریق غذاست. با استفاده فقط یکباره از این محصولات، خطر آلودگی غذا و انتقال بیماریها کاهش مییابد. دستورالعمل مواد غذایی سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) مزایای بهداشتی و ایمنی استفاده از ظروف یکبار مصرف را در شرایط خاص بیان میکند: «یک واحد غذایی که امکانات لازم برای شستن و ضدعفونی کردن وسایل آشپزخانه و ظروف را ندارد، باید فقط از وسایل آشپزخانه یکبار مصرف، اقلام یکبار مصرف و اقلام مخصوص استفاده کارکنان یا مشتریان استفاده کند. در شرایطی که استفاده مجدد از اقلام چندبار مصرف میتواند منجر به بیماری ناشی از غذا در مشتریان شود، استفاده از اقلام یکبار مصرف الزامی است.»
مواد اولیه بسته بندی غذا
بسته بندی های مورد استفاده در خدمات غذایی میتوانند از مواد مختلفی ساخته شوند که هر یک کاربردها و مزایای خاص خود را دارند.
- آلومینیوم: آلومینیوم برای ساخت فویلها، لفافها، کیسهها، ظروف و سینیها استفاده میشود.
- پلاستیکها: بسیاری از محصولات یکبار مصرف خدمات غذایی میتوانند از پلاستیک یا کاغذهای پوشیدهشده با پلاستیک ساخته شوند: لیوانها، بشقابها، کاسهها، سینیها، ظروف غذا و کارد و چنگال. پلاستیکها به دلیل سبکی و توانایی حفظ دمای غذا و نوشیدنیهای گرم یا سرد استفاده میشوند. پلیاستایرن فومی یکی از رایجترین انواع پلاستیکها برای بسته بندی غذایی است که در قالب ظرفهای فومی غذا به کار میرود. نوع غیر فومی آن گاهی برای ساخت کارد و چنگال یا بشقابهای پلاستیکی نیز استفاده میشود. پلیاتیلن و دیگر پلاستیکها نیز استفاده میشوند. برای پوشاندن سینی غذا نیز گاهی از لفاف پلاستیکی استفاده میشود.
- کاغذ و مقوا: محصولات یکبار مصرف خدمات غذایی که از کاغذ، مقوای ضخیم و فیبر مقوایی موجدار ساخته میشوند شامل لیوانها، بشقابها، کاسهها، دستمالها، کیسههای بیرون بر، سینیها، جعبه تخممرغ، زیر بشقابیها و آسترهای سینی هستند. برخی محصولات کاغذی با پوششهایی پلاستیکی پوشانده شدهاند یا برای افزایش مقاومت در برابر رطوبت و چربی، به صورت خاصی فرآوری شدهاند. بسته بندی های کاغذی و مقوایی مثل سینی پیتزا، سینی سیب زمینی سرخ کرده، جعبه سوپ چینی، سینی های صدفی همبرگر و… توسط چاپخانهها با استفاده از ماشینآلات تبدیل کاغذ تولید میشوند. محصولات خمیری قالبگیریشده از روزنامه بازیافتی ساخته شدهاند و تحت حرارت و فشار به شکل بشقاب، کاسه، سینی و جا لیوانی در میآیند. خمیر قالبگیریشده به راحتی قابل بازیافت است.
- چوب و بامبو: در سالهای اخیر، تولیدکنندگان در حال توسعه جایگزینهای پایدارتری برای محصولات پلاستیکی سنتی بودهاند. از جمله این جایگزینها، بشقابها و کارد و چنگال ساختهشده از بامبو و چوب هستند. در طول چرخه عمر محصولات چوبی، آسیبهای زیستمحیطی بسیار کمتری نسبت به پلاستیکهای سنتی دارند و به آسانی کمپوست میشوند. محصولات چوبی بهطور میانگین در عرض چند ماه تجزیه میشوند. در حال حاضر، محصولات چوبی و بامبویی گرانتر از پلاستیکهای سنتی بوده و دسترسی به آنها نیز سختتر است. همین موضوع باعث شده رستوران هایی که میخواهند بسته بندی بیرون بر پلاستیکی را کنار بگذارند با مشکلاتی مواجه شوند.

مواد جایگزین برای بسته بندی سنتی
برخی از تولیدکنندگان از ترکیب نشاستههای طبیعی با الیاف بازیافتی، آب و مواد معدنی برای ساخت ظروف یکبارمصرف استفاده میکنند. محصولات ساخته شده از مواد ذکر شده طیف وسیعی از انواع لیوان، بشقاب، کاسه، رپینگ ساندویچ، ظروف غذا و سینیهای داخل سالنی را شامل میشوند. در احالت ایدهآل این مواد به راحتی تجزیه شده و به کمپوست تبدیل میشوند. ماده مناسب دیگر برگهای نخل هستند. بشقابهای برگ نخل آریکا از برگهای خشکشده درخت نخل آریکا کاتچو ساخته میشوند. برگهای این درخت به همراه غلاف، پس از خشک شدن میریزند. این غلافها از برگها جدا شده و به کارخانه منتقل میشوند. سپس در آب تمیز خیسانده و شسته میشوند تا گرد و غبار و ذرات شن و ماسه از بین برود. در نهایت، غلافها تحت فشار و حرارت به بشقاب، کاسه و ظرف غذایی نخل آریکا تبدیل میشوند. در مقایسه با سایر اقلام یکبار مصرف، محصولات نخل آریکا صد درصد طبیعی و سازگار با محیط زیست هستند. در فرآیند تولید آنها هیچگونه چسب یا پیوند دهنده مصنوعی استفاده نمیشود. بیوپلیمرهایی هستند که از منابع تجدیدپذیر تولید میشوند نیز به دسته مواد جایگزین مناسب قدم گذاشتهاند. این مواد همچنان بهعنوان «پلیمر» در نظر گرفته میشوند اما مزایی نیز دارند؛ قابلیت کمپوست شدن و داشتن منابع خام پایدار. شرکت US Food به تازگی یک «نی» از مواد بیوپلیمری ساخته است که به آسانی آب خوردن در باغچه یا گلدان تجزیه میشود.
توجیه اقتصادی بسته بندی یک بار مصرف
استفاده از ظروف یک بار مصرف برای بسته بندی بیرون بر غذا مزایای اقتصادی دارد که تمام رستوران ها و فست فودها را به استفاده از آن ترغیب میکند. دیگر نیازی به تجهیزاتی چون ماشین ظرفشویی و تجهیزات جانبی آن نخواهد بود. علاوه بر صرفهجویی در مصرف آب و انرژی، نیاز به نیروهای خدماتی هم کمتر خواهد شد. دیگر مدیر رستوران نگران شکسته شدن یا آسیب دیدن ظروف و کارکنان نخواهد بود. این ظروف بخش کلیدی استراتژی تجاری رستوران های زنجیرهای فست فود در ایالات متحده بود. برای موفقیت هر چه بیشتر، مک دونالد باید با استفاده از ابزارهای تبلیغاتی مختلف، مشتریان را وادار میکرد که ظروف خود را پس از مصرف به سطل زباله منتقل کنند و منتظر نیروی خدماتی نباشند. نهادینه کردن این عادت در مشتریان، هزینهها را کاهش میداد و بخشی از منابع مالی صرف شده برای استفاده از ظروف یک بار مصرف را جبران میکرد.
آیا ظروف چندبارمصرف واقعا به نفع محیط زیست هستند؟
مدت زیادی است که شرکتها و استارت آپ زیادی برای حذف بسته بندی بیرون بر یکبارمصرف به وجود آمدهاند. رویکرد آنها تلاش برای جایگزین کردن ظروف چند بار مصرف در صنعت غذا است. در حالت ایدهآل مشتری پس از خرید، ظروف خود را نگه داشته و آن را به رستوران یا مکانهای مشخص شده بازمیگرداند تا وارد چرخه شستشو و استفاده مجدد شوند. اگرچه فرهنگ استفاده از ظروف چندبارمصرف از انباشت زباله جامد جلوگیری میکند اما اثرات زیست محیطی دیگری مثل مصرف آب و انرژی بیشتر به دنبال دارد. البته زمانی که انتخاب بین بد و بدتر باشد مسلما بد، بهترین انتخاب ممکن است.

تقاضای مشتری، عامل مهمی در تغییر جهت صنعت خدمات غذایی
در حالی که پلاستیکها مواد بسیار کاربردی و چندمنظورهای هستند، اما پس از آنکه وظیفهشان را انجام دادند و دور ریخته شدند، میتوانند سالها در محیط باقی بمانند. با آگاهی از این مسئله، صنعت اکنون بیش از پیش در یک حرکت جهانی برای کاهش مؤثر استفاده از پلاستیکها در کاربردهای «یکبار مصرف» در خدمات غذایی مشارکت دارد.
یکی از عوامل اصلی و تأثیرگذار در این حرکت، تقاضای مشتری است. طبق گزارش تکنومیک (Technomic)، ۷۰ درصد از اپراتورهای خدمات غذایی تایید میکنند که پایداری در حال حاضر یکی از اولویتهای سازمان آنهاست، و طبق گزارش دیتاسنشیال (Datassential)، ۴۶ درصد از نسل Z (متولدین دهه 70) میگویند بسته بندی های دوستدار محیط زیست در تصمیمات خریدشان برای سفارش بیرون بر از رستوران و فست فود اهمیت دارد. این فرصت، صنعت را واداشته تا گزینههای پایدارتری را به عنوان جایگزین پلاستیک ارائه کند که بهتر بتوانند نیازهای اپراتورها و مشتریان آنها را برآورده سازند.
به نوعی میتوان گفت که بسته بندی غذا بیرون بر به نقطه شروع خود بازگشته است. امروزه، ما دوباره به سراغ محصولات طبیعی چون کاغذ، الیاف قالبگیریشده گیاهی و چوب بازگشتهایم. این مواد در گذشته استفاده میشدند چون تنها گزینه موجود بودند، اما امروز به این دلیل استفاده میشوند که به عنوان جایگزینهای پایدارتر برای پلاستیکهای یکبار مصرف شناخته شدهاند.

عوامل مهم در پذیرش بسته بندی های جدید
چند عامل کلیدی در پذیرش موفق یک محصول جایگزین پلاستیک یکبار مصرف وجود دارد.
- اولین عامل، هزینه است. هزینه همچنان نقش کلیدی ایفا میکند، زیرا رستوران ها و فست فود های زنجیرهای که سردمداران صنعت غذا هستند، هنگام تحول عملیات خود آن را مد نظر قرار میدهند، بنابراین مهم است که گزینههای پایدارتر با قیمتی ارائه شوند که با نیازهای فعالان این صنعت همخوانی داشته باشد.
- دومین عامل مهم، عملکرد و کارایی است. در توسعه محصولات جدید، عملکرد نقش اساسی دارد. ظرفهای پایدارتر باید عملکردی برابر یا بهتر از ظروف سنتی داشته باشند. این ظروف باشد پس از موفقیت در سطوح مختلف آزمایشگاهی و استفاه آزمایشی در محیط روانه بازار شوند.
- سوم، مهم است که پیامرسانی درباره مزایای محصول بهروشی واضح و مختصر ارائه شود تا خود رستوران یا فست فود بتواند آن را در صورت نیاز بهراحتی به مشتریان منتقل کند. همچنین مهم است که این پیام مختصر و با ادعاهای قانونی همراستا باشد.
صنعت غذا مدتهاست که نیاز به کاهش استفاده از ظروف یکبارمصرف را پذیرفته و در تلاش است تا در سطوح مختلف تغییراتی اعمال کند. ارائه گزینههای جدید برای پلاستیکهای سنتی یکبار مصرف دیگر قابل مذاکره نیست؛ بلکه به ضرورتی جهانی تبدیل شده است، و همانطور که میدانیم، «نیاز، مادر اختراع است.»








